Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF), 20 Haziran Dünya Mülteciler Günü öncesinde yayımladığı raporla küresel basın özgürlüğünün içinde bulunduğu vahim tabloyu gözler önüne serdi.
HABER MASASI – Kurumun verilerine göre, tehdit, hapis veya ölüm korkusu nedeniyle ülkesini terk etmek zorunda kalan gazetecilerin sayısı çığ gibi büyürken, habercilerin sürgüne zorlandığı ülke sayısı son beş yılda iki katına çıkarak dramatik bir artış gösterdi. RSF, 2021 yılından bu yana sürgün yollarına düşen gazetecilerin durumunu haritalandırırken, güvenli bilgiye erişimin son kalkanı olan bu kişilerin uluslararası koruma altına alınması çağrısında bulundu.
Sürgünün Küresel Bilançosu Ve Değişen Göç Rotaları
RSF Basın Özgürlüğü 2026 Endeksi’nin bulgularını paylaşan veri gazetecisi Vianney Loriquet, son beş yılda 60’ı aşkın ülkeden 1.468 gazetecinin RSF desteğiyle güvenli bölgelere sığınmak zorunda kaldığını açıkladı. Verilere göre, habercilerin terk etmek zorunda kaldığı ülke sayısı 2021 yılında 19 iken, 2025 yılı itibarıyla 40’a yükseldi. Bu dönemde en büyük kan kaybı Afganistan’da yaşanırken, başkent Kabil’in düşmesinden bu yana 677 Afgan gazeteci ülkeden kaçarak dünya genelinde 28 farklı ülkeye dağıldı. Afganistan’ı 160 sürgün ile Rusya ve 101 sürgün ile Myanmar takip etti. Kurumun Almanya Seksiyonu da (RSF Almanya) bu süreçte 209’u Rusya, 192’si Afganistan’dan olmak üzere toplam 479 gazeteciye zorunlu göç süreçlerinde destek sundu.
Çatışmalar Ve Organize Suç Basını Kıskaca Alıyor
Dünya genelinde tırmanan güvenlik krizleri ve siyasi istikrarsızlıklar, gazetecileri göçe zorlayan ana etkenler olarak öne çıkıyor. Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin doğusunda yeniden alevlenen çatışmalar nedeniyle 21 gazeteci Burundi ve Uganda’ya kaçarken, Sahel bölgesindeki sürgün dalgası Mali, Çad, Nijerya, Gine ve Burkina Faso üzerinden Senegal’e kadar ulaştı. Latin Amerika’da ise durum kartellerin baskısı ve otoriter rejimlerin sertleşmesiyle daha da kötüye gitti; El Salvador ve Venezuela gibi ülkelerdeki baskıların yanı sıra 1 Ocak 2026’dan bu yana Meksika, Kolombiya ve Guatemala’da altı gazeteci suikasta kurban gitti.
Türkiye Ve Mısır: Sığınak Sağlarken Yerel Basını Sürgün Eden Çelişkili Ülkeler
Raporda, bazı ülkelerin çatışma bölgelerinden kaçan yabancı gazetecilere sığınma imkânı sunarken, kendi içlerindeki muhalif ve eleştirel sesleri sürgüne zorladığına dikkat çekildi. Mısır, 2021’den bu yana çoğunluğu Sudan ve Filistin’den gelen en az 31 gazeteciye kapılarını açarken, Sudan’daki iç savaştan kaçıp Mısır’a yerleşen gazeteci sayısının 300’ü aştığı tahmin ediliyor. Benzer bir ikilemi yaşayan Türkiye ise Afganistan, Filistin ve Suriye’den gelen en az 46 gazeteciye ev sahipliği yaptı. Ancak Türkiye’de basın özgürlüğünün karşılaştığı engeller nedeniyle, 2021-2025 yılları arasında en az 10 yerel gazetecinin ülkeyi terk etmek zorunda kaldığı, gerçek rakamın ise bu verilerin çok daha üzerinde olduğu belirtildi.
Sürgündeki Gazetecilerin Çilesi Sınır Dışında Da Bitmiyor
RSF, ülkelerinden kaçmayı başaran gazetecilerin gittikleri yerlerde de güvende olmadıklarını; idari şiddet, şantaj ve sınır dışı edilme tehditleriyle yaşamaya çalıştıklarını vurguladı. Sürgündeki habercilerin dezenformasyon ve propagandaya karşı en önemli siper olduğunu hatırlatan Vianney Loriquet; demokratik devletlerin bu kişilere geri göndermeme güvencesi, acil vize, kalıcı oturma izni, yeniden yerleştirme programları ve mesleklerine dönebilmeleri için maddi-manevi destek sağlamasının hayati bir zorunluluk olduğunu ifade etti.
