Dem Parti Kadın Meclisi Sözcüsü Halide Türkoğlu, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın 2026 bütçe teklifini Meclis’teki bütçe görüşmelerinde ağır eleştirilere maruz bıraktı.
(Haber Masası) – Türkoğlu konuşmasında, bakanlığın adından “kadın” kelimesinin çıkarılmasını hatırlatarak, “Adından Kadının Çıkarıldığı… Bir Bakanlık Elbette Kadınların Bakanlığı Değildir” dedi ve sunulan bütçenin kadınların eşitlik, özgürlük ve şiddetsiz yaşam taleplerine cevap vermediğini savundu.
Bütçe Eleştirisi: Sosyal Yardım Değil İstihdam Talebi
Türkoğlu, konuşmasının önemli bir bölümünü sosyal yardımlara ve istihdam politikalarına ayırdı. Bakanlığın sunduğu sosyal yardım tutarlarının yetersiz olduğunu belirterek, “Sosyal Yardım Adına Sunulan Ödenekler Kadınların Yoksulluğunu Gidermiyor” diye konuştu. 2024’te hane başı ortalama aylık sosyal yardım tutarının 3.088 TL, 2025’te 4.100 TL; 2026 teklifinin ise 5.050 TL olduğunu anımsattı ve bu rakamların temel ihtiyaçları karşılamaktan uzak olduğunu vurguladı. Türkoğlu, “Kadın Yoksulluğunu Gidermenin Yolu Sosyal Yardım Değil; Tam Zamanlı, Güvenceli İstihdamdır” dedi.
Şiddet Ve Sığınaklar: Mevcut Politikaların Yetersizliği
Türkoğlu, kadına yönelik şiddet verilerine dikkat çekerek 2025’in ilk dokuz ayında kadın cinayetleri ve şiddet vakalarındaki artışı hatırlattı; koruma kararlarının dahi etkin uygulanmadığını sorguladı. Sığınak sayılarının yetersizliğine dikkat çekti: 2024’te 150 sığınak bulunduğunu, 2025’te yalnızca bir yeni sığınak açıldığını ve 2026 hedefinin yine yalnızca bir sığınak olduğunu belirterek, “Neden Sadece Bir Sığınak Açılacak?” diye sordu. Türkoğlu ayrıca “konuk evi” yerine uluslararası kabul gören “sığınak” kavramının kullanılmasını savundu.
Alo Şiddet Hatları ve Erişilebilirlik Sorunu
Yerel yönetimlerin işlettiği Alo Şiddet hatlarının bazen tarifeli hizmet verdiğini aktaran Türkoğlu, bu hatların tarifesiz hale getirilmesi gerektiğini; kontörü, hattı olmayan kadınların bu hizmete nasıl ulaşacağının düşünülmesi gerektiğini ifade etti. Bakanlıktan bu konuda somut bir girişim beklediklerini söyledi.
Çalışma Hayatı ve Güvencesiz İstihdam Eleştirisi
Türkoğlu, kadınların bakım emeği yükü nedeniyle istihdama katılmakta zorlandığını; 2.122.000 kadının tam zamanlı fakat kayıt dışı ve güvencesiz çalıştırıldığını vurguladı. Son dönem iş kazalarına, örneğin Dilovası’nda parfüm dolum tesisinde çıkan yangında yaşamını yitiren kadınlara atıfta bulunarak, “Güvencesiz, kayıt dışı çalıştırma kadınların yaşamını tehlikeye atıyor” dedi ve çözümün sosyal yardımlar değil, güvenceli istihdam ve bakım hizmetlerinin kamusallaştırılması olduğunu belirtti.
Engelli ve Bakıma Muhtaç Bireyler İçin Şeffaf Veri Çağrısı
Konuşmasında engelli bakım hizmetlerine ilişkin verilerin eksikliğine dikkat çeken Türkoğlu, “Kaç Engelli Birey Olduğunu Bilmiyoruz” diyerek kamuoyuna sunulan veri boşluğunu eleştirdi. Bakanlığın sunduğu 285.000 bakıma muhtaç engelli sayısını sorgulayan Türkoğlu, kişi başı ödenek miktarları ve bakım hizmetini sunanların demografik bilgileri gibi detayların açıklanmasını talep etti.
Cezaevi Koşulları ve Kadın Mahpuslar
Türkoğlu, cezaevlerinde özellikle kadın mahpusların gıda ve sağlık hakkına erişimindeki sorunlara da değindi ve bu alanın bakanlığın öncelikli mücadele konularından biri olması gerektiğini vurguladı.
Cinsiyetçilik Akan Bütçe Ret Edildi
Türkoğlu, bütçenin “her kaleminden cinsiyetçilik aktığını” söyleyerek 2026 bütçesini reddettiklerini ilan etti ve “Kadın Özgürlükçü Bir Bütçe, Bir Ekonomi İçin Mücadele Kararlığımızı Vurgulamak İstiyorum” dedi. Ayrıca, “2026 Bütçesinde Kadının Güçlendirilmesi Başlığı Altında Bir Kadın İçin Günde 51 Kuruş Ayrıldı” ifadeleriyle ayrıntıyı somutlaştırdı ve bu politikanın eleştirilmesinin gerekliliğini vurguladı.
İleri Talepler: İstanbul Sözleşmesi, ILO-190 ve Kadın Bakanlığı
Konuşmasını, siyasi taleplerle sonlandıran Türkoğlu, İstanbul Sözleşmesi’nin tekrar imzalanması, ILO 190’ın onaylanması ve kamu-özel sektörde çalışma güvenliğinin sağlanması gerektiğini söyledi. “Biz Kadınlar Sizden Alacaklıyız. O Bakanlığı Sizden Alacağız. Kadın Bakanlığını Bu Ülkede Kuracağız” diyerek güçlü bir taahhütte bulundu ve 25 Kasım’da alanlarda olacaklarını yineledi.