Dersim Kültür ve Tarih Merkezi’nden 15 Kasım 1937 Anması ve Çağrı
(Haber Masası) – Dersim Kültür ve Tarih Merkezi (DKG), 15 Kasım 1937’de idam edilen Dersim Seyitleri’nin 88. yılı dolayısıyla Türkçe, Zazaca ve Almanca olmak üzere üç dilde bir basın açıklaması yayımladı. Açıklamada, insanlık suçu olarak nitelenen bu katliamın hâlâ hesaplaşılmamış olduğu vurgulandı ve devlet yetkililerine “Seyitlerimizin mezarları nerede?” sorusu bir kez daha yöneltildi.
“Yaramız 88 Yıldır Kanıyor”
DKG açıklamasında, “Yaramız 88 yıldır kanıyor. Haykırışımız bütün dünyaya ulaştı, ancak bu insanlık suçunu işleyenler ve onların temsilcileri inkara devam ediyor,” ifadeleriyle Dersim halkının adalet arayışının sürdüğü belirtildi.
15 Kasım 1937’de Seyit Rıza, Wuşênê Seydi, Fındık Ağa, Aliyê Mırzê Sıli, Hesenê Cıvrail Ağaê Arekiye, Wuşênê Sey Rızay ve Hesnê İvraimê Qıji hukuksuz bir şekilde idam edilmişti. Ayrıca, Qemer Ağaê Wusuvu, Cıvrailê Kheji, Qemer Ağaê Heyderu ve Cıvrail Ağaê Arekiye hakkında verilen idam kararları ömür boyu hapse çevrilmiş, ancak bu isimler de kısa sürede cezaevinde hayatlarını kaybetmişti.
Dersim’in Çığlığı Alman Üniversitelerinde Yankılanıyor
Açıklamada, DKG’nin Bochum Ruhr Üniversitesi ile yürüttüğü ortak projeye dikkat çekildi. Kurum, 15 Kasım 2025 tarihinde yapılacak anma kapsamında 10 yeni tanık videosunun kamuoyuna sunulacağını duyurdu.
“Onları anmak yalnızca geçmişe bakmak değildir; Dersim’in çığlığını üniversitelere, okullara ve kamuoyuna taşımaktır,” denilen açıklamada, bilimsel araştırmaların, dönemin devlet politikalarının bir toplumu yok etme amacını taşıdığını açıkça gösterdiği ifade edildi.
“Arşivleri Açın, Belgeleri Kamuoyuna Sunun”
Dersim Kültür ve Tarih Merkezi, devlete ve kamu kurumlarına şu çağrılarda bulundu:
15 Kasım 1937 günü idam edilen Dersim Seyitlerinin mezar yerleri açıklansın.
Arşivler, resmi belgeler ve döneme ilişkin tüm yazılı kayıtlar kamuoyuna açılsın.
TBMM’de toplanan 154.000 belgenin içeriği açıklansın.
Dersim’de insanlık suçu işleyenlerin isimleri kamu kurumlarından kaldırılsın.
Dersim halkından açık ve resmi bir özür dilensin; maddi ve manevi tazminat süreçleri başlatılsın.
“Hesaplaşma, Benzer Vahşetlerin Tekrarlanmasını Önleyecek”
Basın açıklamasında son olarak şu ifadelere yer verildi:
“Bu kabul ve hesaplaşma, coğrafyamızda benzer vahşetlerin bir daha yaşanmaması için en temel adımdır. Tarihle yüzleşmek, geleceğe dair adalet ve barış inşasının zorunlu koşuludur.”