4 Ekim, hayvan haklarına dikkat çekmek ve toplumsal farkındalık oluşturmak için önemli bir gün olarak öne çıkıyor. Ancak hayvan hakkı savunucuları, bu tarihin yalnızca “bir gün hatırlama” değil, yılın her günü özgür yaşam ve güvenlik hakkını savunma çağrısı olduğunun altını çiziyor.
(Haber Masası) – Son iki yıldır “Kutlama Yok, Mücadele Var” diyen aktivistler, yasal boşluklara ve uygulama eksikliklerine karşı etkinlikler düzenliyor.
Hayvan Haklarının Temel İlkeleri
1931’den bu yana dünya genelinde “Dünya Hayvanları Koruma Günü” olarak anılan 4 Ekim, 1978’de kabul edilen Hayvan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin hatırlatılması açısından da önem taşıyor. Bildirgeye göre tüm hayvanlar yaşam hakkı, saygı görme hakkı ve doğal ortamlarında özgürce yaşama hakkına sahip.
Yasanın Yarattığı Endişe
Türkiye’de bu yıl 4 Ekim, özellikle sokak hayvanlarının geleceğine ilişkin kaygıların arttığı bir döneme denk geldi. 2 Ağustos 2024’te Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Hayvanları Koruma Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’a tepkiler sürüyor.
Türkiye Barolar Birliği (TBB) ve çok sayıda platform, “hayvanların yaşam hakkını yasal güvenceye kavuşturana dek 4 Ekim’i kutlamayacaklarını” açıkladı. TBB, “Geçmişte olmadığı gibi bugün de hayvanlar için kutlanabilecek bir durum yoktur… 4 Ekim, artık kutlamak için değil mücadeleyi yükseltmek için hatırlanmalıdır.” değerlendirmesini paylaştı.
Veteriner Hekimlerden ‘Yaşam Hakkı’ Çağrısı
Türk Veteriner Hekimleri Birliği (TVHB), yayımladığı 4 Ekim açıklamasında yalnızca evcil hayvanların değil, yaban hayatı, çiftlik hayvanları ve nesli tehlike altındaki türlerin korunması gerektiğini vurguladı. Bildiride, hayvanların bakım ve beslenme hakkına dikkat çekilirken doğa tahribatı, yasa dışı avcılık ve kaçak ticaretin pek çok türü yok olma riskiyle karşı karşıya bıraktığı belirtildi.
TVHB, barınakların fiziki koşullarının hayvan refahına uygun olmasını, bu merkezlerin yalnızca barınma değil doğal davranışların sürdürülebileceği alanlar olarak tasarlanmasını istedi. “Bir hevesle sahiplenip kısa sürede sokağa terk etme”nin kabul edilemez olduğunun altı çizildi. Bern Sözleşmesi kapsamındaki türler için koruma önlemlerinin artırılması ve avlanmaya göz yumulmaması çağrısı yapıldı.
Farklı Kentlerde Protestolar
Türkiye’nin çeşitli illerinde 4 Ekim kapsamında protesto ve basın açıklamaları düzenlendi.
Bodrum
Muğla Yaşam Hakkı Savunucuları Platformu, Bodrum’da sessiz protesto gerçekleştirdi. Siyah kıyafetli yurttaşlar, “4 Ekim Hayvanları Koruma Değil, Hesap Sorma Günüdür” yazılı siyah çelengi Bodrum Belediyesi önüne bıraktı.
Manisa
Hayvan Haklarını Koruma Federasyonu (HayFed), Manisa Büyükşehir Belediyesi Hayvan Barınağı önünde basın açıklaması yaptı. İl Temsilcisi Emel Menekşe, 4 Ekim’in “katliamın ve matemin günü”ne dönüştüğünü savunarak, “Katliam ve üreme döngüsü getiren bir kanun çıkarıldı… Sonuç: Hayvanların idam fermanı oldu.” dedi.
Edirne
Edirne Kent Konseyi Hayvan Hakları Çalışma Grubu, Saraçlar Caddesi’nde yaptığı açıklamada sokak hayvanlarına yönelik uygulamalara tepki gösterdi. Başkan Yardımcısı Gözde Yetişkin, “Toplamaları hızlandırma kararınızı derhal geri çekin. Personel desteğini toplama için değil; tedavi, kısırlaştırma ve hastalıklarla mücadele için verin.” çağrısında bulundu. Yetişkin, Edirnelilere de “Barınaklar kalıcı yaşam alanı değil, geçici bakım evleridir. Sahiplendiğiniz canların sorumluluğunu alın; bakamayacaksanız barınağa terk etmek yerine güvenilir ellere sahiplendirin.” mesajını iletti.