Kadınların Kitapları Müfredattan Kaldırıldı
Taliban yönetimi, Afganistan’daki üniversitelerde kadınlar tarafından yazılmış yaklaşık 140 kitabı “şeriat ve Taliban politikalarına aykırı” olduğu gerekçesiyle yasakladı.
(Haber Masası) – “Kimya Laboratuvarında Güvenlik” gibi ders kitaplarının da bulunduğu bu eserler, toplamda “sakıncalı” ilan edilen 680 kitap arasında yer aldı.
Yeni yasak kapsamında ayrıca 18 dersin okutulması durduruldu. Taliban yetkilileri, bu derslerin “şeriat ilkeleri ve sistemin politikasıyla çeliştiğini” ileri sürdü.
Kadınlarla İlgili Dersler Hedef Alındı
Yasaklanan derslerin altısı doğrudan kadınlarla ilgili. “Toplumsal Cinsiyet ve Kalkınma”, “İletişimde Kadınların Rolü” ve “Kadın Sosyolojisi” bunlar arasında bulunuyor. Böylece Taliban, kadınların üniversitede alabileceği son eğitim alanlarını da daralttı.
Taliban’ın iktidara dönüşünden bu yana kadınlar, 6. sınıftan sonraki eğitimden men edildi. 2024 sonunda ebelik kurslarının da kapatılmasıyla kadınların eğitim alanı neredeyse tamamen ortadan kaldırıldı.
Kadınların Yazdığı Hiçbir Kitap Okutulamayacak
Kitapları inceleyen komiteden bir üye, BBC Afgan’a yaptığı açıklamada “Kadınların yazdığı hiçbir kitap okutulamayacak” diyerek yasağı doğruladı.
Taliban öncesinde Adalet Bakan Yardımcılığı yapan ve kitapları yasaklanan yazarlardan Zakia Adeli ise karara şaşırmadığını belirtti:
“Taliban kadın düşmanı bir zihniyete sahip. Kadınların okuyamadığı bir sistemde onların fikir ve yazılarının da bastırılması doğaldır.”
İranlı Yazarlar Da Yasak Kapsamında
Yasak sadece kadın yazarlarla sınırlı kalmadı. İranlı yazarların ve yayınevlerinin kitapları da listeden çıkarıldı. İnceleme kurulundan bir yetkili, bu kararın “İran içeriklerinin Afgan müfredatına sızmasını önlemek için” alındığını söyledi.
Afganistan’daki üniversitelere gönderilen 50 sayfalık listede 679 kitap yer alıyor. Bunların 310’u İranlı yazarlar tarafından kaleme alınmış ya da İran’da yayımlanmış eserlerden oluşuyor.
Akademisyenlerden Endişe
Bazı akademisyenler, bu kararın eğitimde büyük boşluk yaratacağını ifade ediyor. Bir öğretim üyesi, İranlı yazarların kitaplarının Afgan üniversitelerini dünya akademisiyle bağlayan köprü niteliğinde olduğunu, bu bağın kopmasının ciddi kayıplara yol açacağını söyledi.
Kabil Üniversitesi’nden bir profesör ise bu şartlarda ders kitaplarını öğretim üyelerinin kendisinin hazırlamak zorunda kalacağını, ancak bunların uluslararası standartlara uyup uymayacağının belirsiz olduğunu dile getirdi.
Taliban’ın Kısıtlamaları Art Arda Geliyor
Taliban yönetimi geçtiğimiz hafta da en az 10 vilayette fiber optik interneti yasaklamıştı. Yetkililer bu adımı “ahlaksızlığı önlemek” için attıklarını açıklamıştı.
Son kararla birlikte Taliban’ın kadınlara yönelik baskıcı politikaları yeni bir boyut kazandı. Eğitimdeki boşluk ve yasakların Afganistan toplumunda uzun vadeli sonuçlar doğuracağı endişesi büyüyor.