İnsan Hakları Derneği (İHD) İzmir Şubesi Mülteci Komisyonu, son dönemde artan mülteci ölümlerine ilişkin basın toplantısı düzenledi.
(Haber Masası) – Basın metnini okuyan Ahmet Rodi Polat, Türkiye’de mülteci haklarının yıllardır sistematik biçimde ihlal edildiğini belirterek, “Geri gönderme merkezlerinde meydana gelen şüpheli ölümler ve sahada tırmandırılan nefret iklimi aynı siyasetin iki yüzüdür. Bu tablo kader değil, tercih edilen politikaların sonucudur” dedi.
Devlet Politikalarının Doğrudan Sonucu
Polat, Çatalca Geri Gönderme Merkezi’ndeki şüpheli ölüme ve İzmir’de bir mülteci işçinin katledilmesine işaret ederek, “Kapalı, denetimsiz ve şeffaflıktan uzak gözetim rejimi ile körüklenen yabancı düşmanlığı birbirini besleyen bir şiddet sarmalı yaratıyor. Bu olaylar bireysel psikolojiye indirgenemez; devletin mülteci politikalarının doğrudan sonucudur” ifadelerini kullandı.
İhlaller Derhal Son Bulmalı
Polat, mültecilerin kriminalize edildiğini ve siyasetin malzemesi haline getirildiğini belirterek şöyle konuştu:
“Bu yaklaşım, hem kapalı merkezlerde hak ihlallerini ağırlaştırmakta hem de toplumda ‘cezasızlık’ algısını büyütüp nefret suçlarını teşvik etmektedir. Devletin dili, belediyelerin pratikleri, medyanın hedef gösteren yayınları ve yargının caydırıcı olmayan tutumu birleştiğinde sonuç, göz göre göre ölümler ve linç iklimi olmaktadır. Bu tablo insan hakları açısından kabul edilemezdir. Bu ihlaller derhal son bulmalıdır.”
GGM’ler Tecrit Merkezlerine Dönüştü
Polat, Geri Gönderme Merkezleri’nde gerçekleşen her ölümün bağımsız ve tarafsız biçimde soruşturulması gerektiğini vurgulayarak şunları söyledi:
“GGM’ler kapatma ve tecrit merkezlerine dönüşmüş durumda. Bağımsız izleme mekanizmalarının girişi engellenmekte, telefon ve avukat görüşleri kısıtlanmakta. Çok dilli bilgilendirme eksik, psikososyal destek yetersiz, intihar riskini önleyecek kurumsal protokoller yok. Bu koşullar insanları intihara sürüklüyor, sorumluluk devlete aittir.”
Kayıt Dışı Ve Güvencesiz Çalışma Mültecileri Hedef Haline Getiriyor
İzmir’de Suriyeli inşaat işçisi Mahmoud Ahmad’ın öldürülmesini hatırlatan Polat, “Bu olay, mültecilerin yaşamlarının nasıl değersizleştirildiğini ve ölümcül bir kırılganlık içinde bırakıldığını gösteriyor. Barınma ve çalışma alanlarında ayrımcılık artarken, kayıt dışı ve güvencesiz çalışma mültecileri hem sömürüye hem de şiddete açık hale getiriyor” dedi.
Yapılması Gerekenler
Polat, mülteci haklarının korunması için şu talepleri sıraladı:
- Geri gönderme merkezleri kapatılmalı, insan onuruna uygun barınma ve karşılama merkezlerine dönüştürülmeli.
- Çok dilli risk değerlendirmesi, 24 saat psikososyal destek ve kriz müdahale ekipleri derhal işler hale getirilmeli.
- Şüpheli ölümler bağımsız bilirkişi ve uzman hekimler eşliğinde soruşturulmalı, sorumlu personel açığa alınmalı.
- İHD, TİHV, barolar ve bağımsız örgütlerin GGM’lere düzenli ve habersiz erişimi sağlanmalı.
- Çocuklar, LGBTİ+’lar, travma mağdurları ve özel ihtiyaç sahipleri hiçbir koşulda gözetim altına alınmamalı.
- Nefret dili ve hedef göstermeye karşı caydırıcı disiplin ve ceza süreçleri işletilmeli.
- Geri kabul anlaşmaları uğruna mültecilerin yaşam hakkı pazarlık konusu yapılmamalı, geri itmeler ve fiili sınır dışılar derhal durdurulmalı.