Cumhurbaşkanlığı Sosyal ve Gençlik Politikaları Kurulu Üyesi ve Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı Kurucu Başkanı Dr. Ali Arif Özzeybek ile gazeteci Mehmet Çek tarafından hazırlanan 20 sayfalık “Milli Birlik ve Beraberlik Çalışması/Alevi-Bektaşi Toplumunun Sorunlarını Çözmeye Yönelik Gerekli Adımlar, Çözüm Önerileri ve Uygulama Planı” başlıklı rapor kamuoyuna yansıdı.
(Haber Masası) – “Gelin tanış olalım, işi kolay kılalım” sözleriyle başlayan rapor, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan ve AKP Genel Başkanvekili Efkan Ala’ya sunuldu. CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in ise görüşme talebine olumsuz yanıt verdiği belirtildi.
“Kamuda Ayrımcılıkla Mücadele” Vurgusu
Raporun öne çıkan tespitlerinden biri, Alevi yurttaşların kamu kurumlarında ve kamusal alanlarda kimliklerinden dolayı maruz kaldıkları ayrımcılığın sona erdirilmesi. Mehmet Çek, saha araştırmalarında Alevi toplumunun öncelikli talebinin cemevlerinin statüsünden önce kamuda ayrımcılığın ortadan kaldırılması olduğunu söyledi.
Yeni Kurum Önerisi: Alevi-Bektaşi İnanç Başkanlığı
Raporda, mevcut Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı’nın kaldırılarak doğrudan Cumhurbaşkanlığı’na bağlı, özerk bütçeli bir “Alevi-Bektaşi İnanç Başkanlığı” kurulması öneriliyor. Başkanlık, cemevleriyle ilgili düzenlemeleri yürütme yetkisine sahip olacak; başkan ve üyeler Cumhurbaşkanı tarafından atanacak.
Cemevlerine İbadethane Statüsü
3194 sayılı İmar Kanunu’nda değişiklik yapılarak cemevlerinin yasal olarak ibadethane kapsamına alınması öneriliyor. Camilerin mevcut statüsü korunurken, cemevleri de ayrı bir ibadethane olarak tanınacak.
Dikkat Çeken Diğer Öneriler
- Ayrımcılığın Önlenmesi Yasası çıkarılması
- Madımak Oteli’nin “İnsan Hakları Müzesi”ne dönüştürülmesi
- Muharrem 10’un resmi tatil ilan edilmesi
- Mülki idare, emniyet ve jandarma teşkilatına Alevilik-Bektaşilik eğitimi verilmesi
- Müfredata seçmeli Alevilik derslerinin eklenmesi
- İlahiyat fakültelerine Alevilik-Bektaşilik dersleri konulması
- Alevilik-Bektaşilik enstitü ve araştırma merkezlerinin desteklenmesi
- Ocak bazlı sözlü tarih çalışmaları ve Alevilik kütüphanesi kurulması
- Alevilik-Dedelik eğitimi verecek liselerin açılması
Alevi Kurumlarından Geçmiş Süreçlere Tepkiler
AKP hükümetinin 2009-2010 yıllarında yürüttüğü “Alevi Çalıştayları” süreci, Alevi kurumlarının büyük bölümü tarafından eleştirilmişti. Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu (AABK), o dönem yaptığı açıklamada, “Devlet, Aleviliği kendi kontrolüne alacak mekanizmalar kurmak istiyor. İnancımızın geleceği rızalık düzeniyle yaşar, devlet dairesiyle değil” ifadelerini kullanmıştı.
Pir Sultan Abdal Kültür Derneği (PSAKD) Genel Merkezi ise “Cemevlerine hukuki statü verilmeden, Diyanet kaldırılmadan ve zorunlu din dersleri kaldırılmadan yapılacak her açılım, Aleviliğin özünü boşaltma projesidir” açıklamasını yapmıştı.
Hacı Bektaş Veli Anadolu Kültür Vakfı (HBVAKV) yöneticileri de “Devletin atadığı başkanla inanç kurumu olmaz. Alevilik, devletin atadığı memurlarla yönetilemez” görüşünü dile getirmişti.
Bu yeni rapordaki “Cumhurbaşkanlığı’na bağlı Alevi-Bektaşi İnanç Başkanlığı” önerisinin, geçmişteki eleştirilerle benzer tartışmaları yeniden gündeme getirmesi bekleniyor.