Ezidi toplumunun kültürel hakları, anavatanla bağları ve gönüllü geri dönüş koşulları Almanya’nın Hannover kentinde düzenlenen toplantıda masaya yatırıldı. Toplantıya katılan AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Zafer Sırakaya’ya 8 maddelik kapsamlı bir talep raporu iletildi.
(Haber Masası) – Türkiye’de yaşayan Ezidilerin temel hakları, kültürel varlıklarının korunması ve gönüllü geri dönüş süreci 30 Temmuz’da Almanya’nın Hannover kentinde düzenlenen bir toplantıda ele alındı. Toplantıya AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Dış İlişkiler Başkanı Zafer Sırakaya da katıldı.
Toplantının ardından Ezidi toplumunu temsilen hazırlanan 6 bölümlük kapsamlı rapor kamuoyuyla paylaşıldı. Raporda Ezidilerin taleplerine, kültürel miraslarına ve anavatanla olan bağlarına yer verildi.
Ezidilerin Kimliği ve Köklü Tarihi
Raporda Ezidiler, Mezopotamya’nın en kadim halklarından biri olarak tanımlanıyor. Kurmancî lehçesiyle sözlü olarak aktarılan inanç sistemi, dualar ve kutsal anlatılarla bugüne kadar taşındığı belirtiliyor. Mardin ve çevresinde yüzyıllardır yaşayan Ezidilerin, çokkültürlü yapının temel taşlarından biri olduğu vurgulanıyor.
Ezidilerin Diasporadaki Dağılımı
Ezidilerin önemli bir bölümü güvenlik ve yapısal nedenlerle Türkiye’den göç etmek zorunda kaldı. Bugün Avrupa’da yaklaşık 300 ila 330 bin Ezidinin yaşadığı belirtilen raporda, Almanya, İsveç, Fransa ve Hollanda gibi ülkelerde güçlü bir diaspora yapısı oluştuğu ifade ediliyor. Diasporadaki Ezidilerin kimliklerini koruyarak anavatanlarıyla bağlarını sürdürdükleri vurgulanıyor.
Aidiyet ve Geri Dönüş Arzusu
Raporda, Ezidi toplumunun anavatana bağlılığını koruduğu özellikle vefat edenlerin cenazelerinin Mardin’e taşınarak defnedilmesinden anlaşılabileceği belirtiliyor. Son yıllarda bazı ailelerin köylerine dönerek evlerini yeniden inşa ettiği, toprağıyla yeniden bağ kurmaya başladığı ifade ediliyor.
Ezidilerin Karşılaştığı Temel Sorunlar
Raporun dördüncü bölümünde Ezidilerin Türkiye’de karşılaştığı yapısal sorunlar özetleniyor:
- Geri dönen ailelerin mülkiyet, güvenlik ve vatandaşlık haklarında belirsizlik
- Ezidiliğin resmen tanınmaması
- Kutsal alanların koruma altında olmaması
- Kurmancî diline destek verilmemesi
- Kamu hizmetlerine erişimde yaşanan eşitsizlikler
Ezidi Toplumunun 8 Maddelik Talep Listesi
Hazırlanan raporda Ezidilerin talepleri sekiz maddede sıralandı:
- Geri dönüşler teşvik edilmeli, mülkiyet ve güvenlik garantilenmeli
- Kaybedilen mülkler iade edilmeli ya da adil tazminat ödenmeli
- Ezidilik resmi inanç olarak tanınmalı ve nüfus kayıtlarında “Ezidi” ibaresi eklenebilmeli
- Kurmancî dili ve Ezidi kültürü korunmalı, anadil eğitimi sağlanmalı
- Kutsal mekânlar tespit edilip koruma altına alınmalı
- Kamu hizmetlerine eşit ve ayrımcılıktan uzak erişim sağlanmalı
- Ezidi köylerine altyapı yatırımı yapılmalı
- Ezidiler için kamu kurumlarıyla doğrudan iletişim kuracak bir temsilcilik oluşturulmalı
Toplumsal Barış İçin Katkı Sunmaya Hazırız
Raporun sonuç bölümünde AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Zafer Sırakaya’ya hitaben Ezidi toplumu adına şu ifadelere yer verildi:
“Ezidi toplumu olarak, ülkemizin çok kültürlü yapısına katkı sunmaya hazırız. Tarihi ve kültürel mirasımızı koruma konusunda kararlıyız. Bu süreçte yasal ve kurumsal destek sağlanması, yalnızca Ezidiler için değil, Türkiye’nin toplumsal barışı ve çoğulculuğu açısından da büyük önem taşımaktadır. Gösterdiğiniz ilgi ve destek için şimdiden teşekkür ederiz.”