Ankara Barosu Kent ve Çevre Merkezi, zeytinlik alanlarda madencilik faaliyetlerine izin veren torba yasanın Cumhurbaşkanı tarafından veto edilmesini istedi.
(Haber Masası) – Baro, “Zeytinlikten Linyite: 10 Günde Çevre Hukuku Trajedisi” başlıklı raporunda yasanın Anayasa, Zeytincilik Kanunu ve iklim hedefleriyle çeliştiğini belirtti.
“10 Günde Kabul Edilen Yasa, Net Sıfır Hedefini Hükümsüz Kıldı”
Merkez tarafından hazırlanan kapsamlı değerlendirmede, Türkiye’nin “2053 Net Sıfır Emisyon” hedefine rağmen linyit teşvikini yasalaştırmasının büyük bir çelişki olduğuna dikkat çekildi. Raporda, yalnızca 10 gün içerisinde TBMM Genel Kurulu’ndan geçen torba yasanın çevre hukukunu felce uğrattığı vurgulandı.
“TBMM’nin 10 gün arayla çıkardığı iki yasanın birbiriyle çelişmesi çevre hukukunda bir tür yasama şizofrenisi yaratmıştır” denilen açıklamada, iklim hedeflerine açıkça aykırı bir yasal düzenleme yürürlüğe sokulmak isteniyor denildi.
“Danıştay’ın İptal Ettiği Düzenleme Bu Kez Yasayla Getiriliyor”
Baro, daha önce Danıştay tarafından iptal edilen zeytinliklerde madencilik yapılmasına yönelik düzenlemenin, bu defa yasayla geri getirilmeye çalışıldığını belirtti. 3573 sayılı Zeytincilik Kanunu ve Anayasa’nın 45. maddesi (tarım alanlarının korunması) açıkça yürürlükteyken, aynı düzenlemenin farklı bir norm altında yasalaştırılmasının “hukuk devleti” ilkesine aykırı olduğu vurgulandı.
“Elektrik Kesintisi Korkusu Üzerinden Meşruiyet Üretiliyor”
Elektrik üretiminde kriz yaşanmadığını, Türkiye’nin kurulu gücünün 115 bin MW’ı aştığını belirten Merkez, “2024 yılında güneş enerjisinde rekor kurulumlar yapılmıştır. Sorun üretim değil, verimlilik ve altyapı yatırımlarındaki eksikliktir. Bu yasa, halkın ‘elektrik kesilir’ korkusunu istismar eden bir söylemin ürünüdür” dedi.
Türkiye’nin linyite yönelmesinin, Avrupa Birliği ülkelerinin kömürden çıkış sürecine tamamen ters düştüğü kaydedilen açıklamada, çevre koruma önlemleri nedeniyle uluslararası tahkim davalarının gündeme gelebileceği uyarısında da bulunuldu.
“Ekosistemler ve Üretim Kültürü Geri Dönülmez Biçimde Tahrip Olabilir”
Torba yasanın yalnızca çevreye değil, toplumsal uzlaşı ve hukukun üstünlüğüne de zarar verdiğini vurgulayan rapor, “Kar odaklı politikalar, köklü üretim kültürlerini ve ekosistemleri geri döndürülemez biçimde tahrip etme riski taşımaktadır” denildi.
“Cumhurbaşkanı Yasayı TBMM’ye İade Etmeli”
Ankara Barosu Kent ve Çevre Merkezi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a çağrıda bulunarak, söz konusu torba yasayı onaylamaması ve TBMM’ye iade etmesi gerektiğini belirtti. Açıklamanın sonunda şu önerilere yer verildi:
– Zeytinliklerle ilgili madde başta olmak üzere, çevresel düzenlemeleri etkisizleştiren tüm hükümler metinden çıkarılmalı,
– Danıştay kararlarına uyulmalı,
– Su Kanunu gibi temel altyapı yasaları yürürlüğe girmeden yeni maden rejimleri yasalaştırılmamalı,
– İklim Kanunu ile uyumlu, şeffaf, bilimsel ve katılımcı bir yasal süreç yeniden başlatılmalıdır.