25.4 C
İstanbul
24 Temmuz 2024, Çarşamba

Aleviler’in Matem Niyet Orucu ve Kerbela

Turan Eser
Turan Eser
Yol TV Haber Portalı Yayın Koordinatörü. Yazar ve Yapımcı.

Matem ayındayız. Aleviler Kerbelayı anlatmak, günümüzün Kerbelalarına dikkat çekmek, zalimler ile mazlumlar arası yaşanmış ve yaşanan hakikatleri göstermek için, her yıl Matem ayını muhabbet içinde yaşarlar.

Aleviler bu yıl 4-5-6 Temmuz arası Masum-u Pak ve Fatıma Ana orucu tutacak. Ardından da 7 Temmuz-18 Temmuz arası on iki gün boyunca Matem orucu var. 19 Temmuz’da ise kara kazanlar kurulacak ve Aşure pişirilecek.

On Dört Masum Paklar

Masum Paklar orucu, en büyüğü 7 yaşında, en küçükleri de 1 yaşında olan 14 çocuğun zalimce ve hunharca katledilmesine karşı masumiyetin yanında olmak için tutulur.

On dört masum çocuğun adınadır tutulan oruç. Onun için de Alevilerde çocuk masumiyetin ve saflığın sembolüdür. Bu nedenle “On Dört Masum Pak” içinin tutulan oruç, çocukların nezdinde masumiyeti, saflığı, arılığı ve çocukların barış ve huzur içinde yaşama haklarını savunmayı ifade eder.

Fatıma Ana Orucu

Alevi öğretisinde kadın-erkek eşittir. Bu eşitlik yaşamın her alanında geçerli ve olmazsa olmaz bir ilkedir. Alevilik bu eşitlik öğretinin merkezinde olsa da, Alevilerin gündelik ve kurumsal hayatında yaşatıldığını söylemek zordur.

Kadınları temsilen bir gün de mazlumların anası, Fatıma Ana orucu tutulur. Bu oruç ise, üç günlük Masum paklar orucunun ardından bir gün tutulur. Aynı zamanda 12 imamlara atfen, on iki gün süren Matem orucunu karşılamak niyetiyle de tutulur. Bu orucu genellikle kadınlar tutar. Muaviye ve Yezid tarafından zalimce öldürelen Hasan ve Hüseyin’in annesi olan Fatıma Ana’nın acısını paylaşmaktır.

Kerbela ve Matem Orucu

Aleviler 680 yılında İmam Hüseyin’i ve 71 yoldaşını Kerbela’da katleden “Yezid’e lanet okumak” ve matemini, orucunu yaşamak, Kerbela hakikati ve bugüne ulaştırdığı mesajları anlamak için muhabbet ederler.

Bu nedenle 12 gün boyunca sessiz, sedasız, şatafatsız, israfsız, gösterişten uzak, çadırlar açmadan, mazlumların masumiyet duygusu için 12 gün boyunca niyet orucu tutarlar.

Gün batımı evlerinde, cemevlerinde bir araya gelirler. Çerağ uyandırır, gülbeng okurlar. Birlikte getirdikleri hak lokmalarıyla oruçlarını açarlar. Zakirler sesinden, bağlamanın acılı tınılarıyla beslenmiş Mersiyeler okunur.

1 Kerbela, 3 Farklı Matem

Anadolu Alevileri’nin Matem ayı ve orucu, Şii, Caferi ve Arap Alevileri’nin Matem ayı uygulamasıyla karıştılır. Oysa farklıkları çok derindir.

1) Şiiler ve Caferiler

Acı çekerek kefaret ödeme geleneği vardır. Matem kanlı bir hal almıştır. Öyle ki kendini öldürenlere bile rastlanmıştır. 10 gün muharrem orucu tutarlar ama farz değildir. 10. Gün aşure ile oruç açılır.

2) Arap Alevileri

Arap Alevileri, İmam Hüseyin’in İsa gibi göğe çekildiğine inandıkları için kanlı mateme girmezler. Muharrem orucu tutulmaz, 10 Muharrem günü dua edilip Hz. Muhammed, Hz. Ali ve Ehl-i Beyt’e salavat getirilip kurban kesilerek ve hırısi pişirilerek adak dağıtılmaktadır. Muharrem’i diğer Aleviler gibi matem günü olarak değil, bayram olarak kutlarlar. Hz. Hüseyin’in Cennet’le müjdelendiğine inanırlar.

3) Anadolu Alevileri

Anadolu Alevileri’nin Matem ayı ve orucu, yukarıda detaylı anlatılan geleneklerden farklı olup, kanlı törenler yapılmaz. 3 gün Masum-u Paklar orucu, 1 gün Fatıma Ana orucu, 12 gün Matem Orucu tutulur; ardından Aşure pişirilip dağıtılır.

Kerbela Hak ve Direniş Okuludur

Kerbela faciasıyla, bugün dünyanın ‘Kerbelalaşan’ coğrafyalarındaki acıları, savaşları, açlıkları, zorunlu göçleri yaşayan mağdurların hayatlarıyla bir köprü kurarlar.

Oruçlarını sadece Kerbela için değil, tüm dünyada yaşanan Kerbelalar için, adaletsizliğe ve zulme boyun eğmedikleri ve zalimlere biat etmedikleri için, yaşam hakları ve özgürlükleri ellerinden alınmış tüm mazlum halklar için 12 gün boyunca tutarlar Matem Orucu’nu.

Matem ayı Kerbela’yı ağlama duvarına dönüştürmek değil, Kerbela hakikatini anlamak ve günümüzde küreselleşen Yezid zihniyetini sürdürenlere karşı insanların Hüseyni ve Zeynebi duruşunu aktarmaktır.

Kerbela, despotluğa biat etmemeyi, Yezidliğe de boyun eğmemeyi öğretirken, hak, adalet ve insanlık için direnme erdemliğini kazandırır. Zalimler ve onların zulmü karşında mazlumdan yana olmayı ve masumiyeti savunmanın manifestosudur. Kerbela, akıl ile cehaletin, sevilenler ile lanetlenenlerin, erdemlilerle ile zehirlenmiş hırslıların, direninenler ile teslimiyetin adıdır. Kerbela Hüseyin ve Zeynep ile Muaviye ve Yezid arasındaki farkın adıdır.

Bu nedenle Aleviler, Matem ayında İmam Hüseyin ve yoldaşlarına sevgisini, hürmetini, saygısını ve itikadını gösterirken, Kerbela’nın verdiği mesajları toplum olarak bilince çıkarmak için muhabbet ederler. Yani düşensel, ruhsal ve örgütsel yenilenmedir bu.

Çünkü, Kerbela salt adalet arayan mazlumların davasıyla sınırlı değil, aynı zamanda, geçmişten günümüze süregelen zalimler ile mazlumun, zulüm ile mazlumiyetin tarihinin özetidir.

Dünyada yaşanmış ve halen yaşanan tüm Kerbelaların son bulması için gözlerini hakikate açmak için muhabbet ederler.

Çünkü Kerbela halen yaşıyor! Bu nedenle, İmam Sadık’ın dediği gibi “Her yer Kerbela, her ay Muharrem, her gün Aşure” olduğunu bilince çıkarak Aleviler, bugün dünyayı ‘Kerbelalaştıran’ günümüz Emevi ve Yezid zihniyetine dayalı despotizmin ve zulmünün devam ettiğini biliyor.

İşte tam da bu nedenle Matem orucu salt 680 yılındaki Kerbela ile değil, günümüz Kerbelaları için de matemdir, umuttur, uyanıştır ve muhabbettir.

Kerbela halen yaşıyor. Dünyanın değişik coğrafyalarında milyonlarca insan yoksulluğun, açlığın, savaşların, mülteci göçlerinin, kadın ve çocuk ticaretinin Kerbela’sında yaşıyor.

Ve Aleviler bilir ki; Kerbelalaşan bu dünyada hakikate sessiz kalanın Matem orucu da, içindeki insan da ölür!

Gelin öldürtmeyelim.

Aşure günü

Aleviler Matem orucunun 12. günü sabah 12 çeşit malzeme ile aşure yaparlar. Kazanlar kurulur, aşure pişirilir ve aynı günün akşamı aşure ile oruçlar açılır. Kimi yörelerde 13. gün aşure pişirilir ve Zeynelabidin’in kurtulmasına duyulan sevinç adına bu Hak lokması komşulara dağıtılır. Aleviler Cem olur, çerağ mazlumlar ve Kerbelasız bir dünya için uyandırılır.

Kerbela’da yitirdiğimiz Hüseyin ve yoldaşları için, Kerbelalaşan tüm coğrafyalarda yitirdiğimiz canlar için, zalimlerin zulmüne karşı, mazlumun, adaletin, barışın, sevginin ve insan haklarının yanında olanları için, tuttuğun yas ve orucunuz, aydınlık bir gelecek için yaptığınız muhabbetler, paylaştığınızı hak lokmaları kabul ve makbul olsun.

Aşk ile…

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK HABERLER

BİZİ TAKİP EDİN

290,296BeğenenBeğen
2,047TakipçiTakip Et
19,645TakipçiTakip Et
74AboneAbone Ol
- Reklam -

EN SON HABERLER